شعر:سعدی

آوازی در گوشه عراق

دانلود

در این بخش اگر در مورد آواز خوانی سنتی یا محلی کردی که بحث اصلی مورد نظر ماست باید توجه داشت که در همه زبان ها سبک های آوازی یا خوانندگی با توجه به شرایط اقلیمی و فرهنگی مردم و جو حاکم از جانب سران مملکتی و فضای قومی و حالتهای حماسی و نیز تداخل تمدن آن ملت با فرهنگ روز که توام با تلفیق کلمات اداهای مختلفی را در بر می گیرد نیاز به شناخت اصطلا حی در موسیقی است که به آن اکسپرسیون می گویند.

اکسپرسیون:ادای حالت های گوناگون ضمن سرایش (ادا کردن شعر همراه با ملودی) برای بیرون کشاندن احساسات متنوع که لازمه اصلی بوده در زمان و مقاطع مختلف به منظور گریز از یکنواخت و منظم بودن قطعه اجرایی البته این حالت فقط شامل آواز نمی گردد بلکه لازمه اجرای یک موزیک صحیح نیز هست.

اکسپرسیون خود دو حالت کلی دارد:

۱)حالت بیرونی:مانند قوی کردن صدا ،دو یا سه برابر کردن،اول قوی بلافاصله ملایم کردن،نیمه قوی،متصل،واضح و مشخص،شدت روی یک نت به تدریج قوی کردن،به تدریج ملایم کردن

۲)حالت درونی:با مهربانی،عاشقانه،با شجاعت،با هوس،دردناک،خشمگین،غمگین،با خوشحالی،با ابهت،وهمه موارد ۱ و ۲ بصورت یا لحن دهقانی،مذهبی،آرام

برای مثال اگر کسی بخواهد در مدح و ثنای پیامبر بخواند حتما بایستی با لحن مذهبی و ریتم مخصوص که اکثرا ریتم خانقایی گفته می شود و با حالت مهربانی و غمگین و گه گاه با خوشحالی احساس خود را بیان کند در غیر اینصورت قطعه اجرایی حالت اصلی را نه تنها نمی تواند به مخاطب برساند بلکه معنا و مفهوم شعر نیز از لحاظ موسیقایی ساقط میگردد و بلعکس  برای حالتهای دیگر .

پس باید گفت که حالتهای بیرونی نیز بستگی به نوع کاراکتر یا حالتهای درونی فرد دارد که باید با نوع انتخابی موزیک و شعر توام باشد لذا هر کسی نمی تواند همه نوع اجرا را با موفقیت ادا کند مثلا یک خواننده ی ریتمیک و شاد خوان نمی تواند مداح قابل توجهی باشد یا یک آواز خوان واقعی که در بطن آواز فرو رفته باشد نمی تواند خود را با موزیک ریتمیک و شاد وفق دهد و آن هم بدلیل و جود دو حالت اشاره شده است که در  هر فردی همه ی این دو حالت نمی تواند وجود داشته باشد و چنانچه موجود باشد سطحی بوده و کامل نیست.

شیوه های مختلف خوانندگی در موسیقی ایرانیان وجود دارد که شامل سبک های سنتی ایرانی کلاسیک ایرانی ،تلفیقی که از دو موسیقی کلاسیک و سنتی ادغام شده و در موسیقی های محلی هم پدیدار گشته که هر یک به نوبه ی خود طرفداران و خواهان هایی دارد،البته نوع پاپ و راک و جاز نیز در حیطه خود تعاریف مختلفی دارند.

هنر جویان یا هنر آموزانی که صرفا می خواهند به تمرین آواز بپردازند بایستی بدانند که صدایشان چند دانگ است،تا هم بتوانند صدای اصلی را به صورت رسا و جذاب آماده سازی کنند هم برای اکتاو بالا یا پایین دچار افت صدا نشوند و در اجرا به مشکل بر نخورند.

هر دانگ ۴ تا ۵ نت است

خیلی به ندرت فردی پیدا می شود که ۱ دانگ صدا داشته باشد یعنی صدای باس کامل باشد پس اکثر افراد ۲ دانگ،۲ ونیم تا ۶ دانگ که همان طبقه ششم صدا است وسعت دارند یعنی کسی که سوپرانو یا ۶ دانگ گفته میشود ۳ اکتاو صدا دارد.

تعریف اکتاو:فاصله دو صوت که ارتفاع یکی دو برابر دیگری باشد یا بطور ساده شروع صوت از نت Doی پایین تا نت  Doی بالا البته  حتما Do بالا باید تکرار گردد آن وقت یک اکتاو حساب میشود.

یک اکتاو =   ۸ نت = ۲دانگ

دو اکتاو =   ۱۶ نت = ۴ دانگ

سه اکتاو =۲۴ نت = ۶ دانگ

البته افرادی هستند که برای مثال صدای باریتون دارند ولی در بعضی اوقات بسته به نوع آهنگ سازی یا کوک انتخابی می توانند در تنور نیز بخوانند که همان بحث نیم دانگ بالا پایین صدا یا ۲ نت بالاتر از حد خود خواندن است که برای یک یا چند بار چنین اجرایی نمی توان آنها را در درجه بالایی به حساب آورد بلکه همان طبقه زیرین و قابل نفوذ  قالب صوتی آنها محسوب می شود که بتوانند در چهار چوب آن کلید نافذ و درخشان اجرا نمایند.